کتاب

احـــتــــبـــــــاس وحــــــــی

روزی مشرکین به تحریک عده ای از علمای یهود ،خدمت پیامبر اکرم(ص)رسیدند وبرای آزمایش آن حضرت سوالاتی دررابطه با حقیقت روح ، داستان ذوالقرنین واصحاب کهف پرسیدند. حضرت آن موضوع را به روز بعد موکول کردند به امید آنکه جبرییل نازل شود وایشان را راهنمایی کند. فردای آن روز شد وخبری از جبرییل نشد وظاهراً پیامبر بدون پاسخ ماندند. کفار ومشرکین پیامبر رامورد طعن قرار داده ، گفتند:خداوند محمد (ص) رابه خود واگذارده ودیگروحی نخواهد آمد.

پیامبر(ص)اندوهگین شدند. آیه ی 23 سوره ی کهف نازل شد که می فرماید:«ولاتقولنّ لشیءٍ انّی فاعلٌ ذلک غداً اِلّا اَن یشاءَالله» (هرگز درباره ی چیزی مگو که فردا انجام خواهم داد مگرآنکه بگویی اگر خدا بخواهد )

دررابطه بامدت این دوره اختلاف می باشد.بعضی گفته اند 12 تا 25 روزبوده است.برخی متجاوز ازچهل روز(27رجب تا17رمضان)دانند.ودسته ای از17ربیع تا27رجب(مولود تابعثت)که متجاوز ازچهار ماه است ، دانسته اند.وگروهی حبس در وحی راسه سال قائل شده اند.

بعداز این دوره ی احتباس وحی اولین سوره ای که برپیامبر نازل شد، سوره ی ضحی بود که در جواب حرف مشرکین می فرماید:«والضّحی والّیل اذا سجی ماودّعک ربّک وما قلی وللآخرَۀ خیرٌلک من الاولی ولسوف یعطیک ربّک فترضی ...»(قسم به ساعت چاشتگاه وهنگام ارتفاع آفتاب وسوگند به شب موقعی که تاریکی بیایدکه پروردگارت تورابه خودوانگذاشته وباتووداع نکرده وموردغضب قرارنداده است ...)

پیامبر(ص)با خوشحالی از دیدن جبرییل ، نزول این آیات واینکه خداوند مشرکین را تکذیب وآن بزرگوار را تصدیق فرموده ، تکبیر گفتند . «الــلـــــــــه اکـــبـــــــــر»

ازآن زمان به بعد سنت شد درابتدای خواندن این سوره(ضحی) و21سوره ی بعد ازآن(22سوره ی آخر قرآن)قبل از بسم الله تکبیر گفته شود.

سرالبیان فی علم القرآن _ تالیف حسن بیگلری